Ku ruhet tensioni emocional në trup?

Tensioni emocional në psikologji i referohet emocioneve të bllokuara si pasojë e ngjarjeve emocionale të pazgjidhura që mund të ruhen në trup. Besohet se kjo gjë kontribuon në çekuilibrat fizike dhe emocionale.

Lexoni më shumë për:

Çfarë do të thotë të kesh tension emocional apo emocione ‘të bllokuara’?
Si bllokohen emocionet në trup?
Trauma dhe emocionet e bllokuara
Ku ruhen emocionet e bllokuara në trup?
Shembuj të bllokimeve emocionale në trup
Si të çlironi emocionet nga trupi

1. Çfarë do të thotë të kesh tension emocional apo emocione ‘të bllokuara’?

Ndoshta keni dëgjuar për njerëz që qajnë gjatë psikoterapise, masazhit ose akupunkturës për shkak të një pike tensioni që kur aktivizohet, duket se jep një çlirim emocional.

Megjithëse disa mund t’i referohen si trauma që “ruhet” në trup, kjo nuk është domosdoshmërisht një mënyrë shkencore për ta thënë këtë.

Megjithatë, simptomat e stresit traumatik mund të shfaqen fizikisht. Kjo mund të jetë për shkak se truri e lidh këtë zonë me një kujtesë të veçantë – shpesh në një nivel pandërgjegjeshëm.

Aktivizimi i zonave të caktuara të trupit mund të shkaktojë këto kujtime, sipas Mark Olson.

2. Si bllokohen emocionet në trup?

Kërkimet që nga viti 1992, mbështesin lidhjen mendje-trup, ose besimin se shëndeti mendor dhe emocional i një personi ndikon në gjendjen e shëndetit të tyre fizik.

Një shembull klasik i kësaj është frika. Nëse jeni në një situatë ku keni frikë, trupi juaj gjeneron një përgjigje fizike ndaj këtij emocioni duke aktivizuar përgjigjen luftim-largim-ngrirje.

Sipas Bradley Nelson, tre gjëra ndodhin kur përjetohet një emocion.

Ne zhvillojmë një dridhje emocionale.
Ne ndjejmë emocionin dhe çdo mendim apo ndjesi fizike që lidhet me të. Këtu hyn në lojë ndërlidhja e mendjes dhe trupit.
Ne kalojmë nga emocioni duke e përpunuar atë.

Sipas Nelson, kur hapi i dytë ose i tretë i përmendur më sipër ndërpritet, energjia e emocionit bllokohet në trup. Si rezultat, mund të përjetoni tension të muskujve, dhimbje ose sëmundje të tjera.

Sa më i lartë të jetë intensiteti emocional, aq më shumë ka gjasa që të bllokohet.

Kjo energji emocionale e ndrydhur negative mund të shprehet si:

Fyerje;
Vendimmarrje e dobët;
Vetësabotim;
Reagim i tepruar;
Stresi dhe ankthi i shtuar;
Depresioni;
Lodhje;

3. Trauma dhe emocionet e bllokuara

Është e pamundur të flasim për emocionet e bllokuara dhe tensioni i lartë që ndihet prej tyre pa eksploruar traumën, veçanërisht se si truri e përjeton atë.

Pothuajse të gjithë përjetojnë trauma në një moment të jetës së tyre.

Sipas një sondazhi të vitit 2015, me pothuajse 69,000 të rritur në gjashtë kontinente, mbi 70 përqind e të anketuarve raportuan ekspozim ndaj një ngjarjeje traumatike. Ndërsa 30.5 përqind ishin të ekspozuar ndaj katër ose më shumë.

Trauma mund të ndodhë përmes përvojave të jetës si:

Një ndarje;
Një ndryshim i madh jetësor;
Një sëmundje e madhe;
Vdekja/humbja e një njeriu të dashur;
Pabesi ne nje lidhje;
Humbja e një pune;
Në përvojë dhune, diskriminimi ose racizmi etj;

Trauma mund të ndikojë në proceset njohëse. Ajo ndikon veçanërisht në përpunimin e kujtesës dhe aftësinë për të kujtuar informacionin faktik, ose kujtesën e qartë. Si rezultat, përvoja ose kujtesa traumatike nuk “regjistrohet” siç duhet në tru.

Kur bëhet fjalë për një përvojë jashtëzakonisht dërrmuese, si një traumë, truri i kodon kujtimet traumatike si foto ose ndjesi trupore. Kur nxitet, truri mund të shkëputet nga realiteti ose të riprodhojë ngjarjen traumatike në formën e një rikthimi.

Kjo njihet si shkëputje, ose shkëputje psikologjike. Kjo shpesh shihet te njerëzit me çrregullim të stresit post-traumatik (PTSD). Një gjendje që zhvillohet pasi një person i nënshtrohet ngjarjeve të tmerrshme ose kërcënuese për jetën.

Studimi tregon se njerëzit me PTSD aktuale kanë një hipokampus më të vogël, një qendër për emocionet dhe kujtesën në tru. Stresi çon në lirimin e hormonit kortizol, i cili është pjesë e përgjigjes lufto-latgohu-ngri.

Hulumtimi i vitit 2011 tregoi se stresi kornik dëmton hipokampusin, i cili mund të shfaqet si rrjedhje jonormale e gjakut ose madhësi e zvogëluar. Si rezultat, trupi juaj mund të mbetet në këtë gjendje hipervigjilence edhe nëse nuk jeni duke menduar me vetëdije për ngjarjen traumatike.

4. Ku ruhen emocionet e bllokuara në trup?

Keni ndjerë ndonjëherë një shtrëngim në gjoks gjatë një situate që shkakton ankth? Apo e vëreni se sa mirë ndiheni kur shtriqeni pas një dite të lodhshme emocionale?

Një studim i vitit 2013 u përpoq të shpjegonte se ku ndjehen emocionet apo tensioni në trup.

Ata u kërkuan rreth 700 individëve të ngjyrosnin zonat në trup ku ndjenin reagime në rritje ose ulje për shkak të stimujve të ndryshëm. Kështu zbuluan se disa emocione lidheshin me ndjesi të ndryshme trupore që ishin të njëjta për pjesëmarrësit.

Për shembull, zemërimi, frika dhe ankthi treguan rritje të aktivitetit në gjoks dhe në pjesën e sipërme të trupit. Kjo mund të shpjegojë origjinën e shprehjeve si “kokë të nxehtë” ose “të mbash peshën e botës mbi supe”.

5. Shembuj të bllokimeve emocionale në trup

Shikoni një përmbledhje më poshtë:

Lumturia/Gëzimi

Kur përjetojnë lumturi ose gëzim, njerëzit shpesh raportojnë se ndjejnë një butësi në trupin e tyre, një humor të ngritur dhe një ndjenjë të përgjithshme të mirëqenies.

Ata mund të vërejnë një ndjesi të ngrohtë, ndjesi shpimi gjilpërash në gjoks, të ngjashme me fluturat. Buzëqeshja, e qeshura dhe energjia e shtuar janë shprehje të zakonshme të lumturisë.

Trishtim/Pikëllim

Trishtimi dhe pikëllimi mund të përjetohen si rëndim ose shtrëngim në gjoks, i cili mund të duket si një peshë emocionale. Disa individë mund ta përshkruajnë atë si një ndjenjë “zhytjeje”.

Lotët dhe një gungë në fyt janë shprehje të zakonshme fizike të trishtimit.

Frika/Ankthi

Frika dhe ankthi nxisin përgjigjen e trupit “lufto ose ik”. Ndjesitë fizike mund të përfshijnë rrahje zemre të shpejtë, frymëmarrje të shpejtë, pëllëmbët e djersitura, muskuj të tensionuar (veçanërisht në shpatulla dhe qafë), dridhje dhe një nyjë në stomak.

Njerëzit gjithashtu mund të ndjejnë një ndjenjë shqetësimi ose një dëshirë për t’i shpëtuar situatës.

Zemërimi

Zemërimi shoqërohet shpesh me rritjen e energjisë dhe zgjimit. Ndjesitë fizike mund të përfshijnë një fytyrë të skuqur, rritje të temperaturës së trupit, tension në nofull, grushte të shtrënguar dhe frymëmarrje të shpejtë.

Disa njerëz mund të përjetojnë një rritje të energjisë ose një ndjenjë të “valimit brenda”.

Dashuria/Dhembshuria

Dashuria dhe dhembshuria zakonisht përjetohen si emocione pozitive dhe të ngrohta. Individët mund të ndiejnë një ndjenjë hapjeje në gjoks, një ndjenjë lidhjeje dhe një dëshirë për të qenë të kujdesshëm dhe të kujdesshëm.

Neveria

Neveria shpesh shkakton reagime fizike si përdredhja e buzës së sipërme, rrudhja e hundës dhe ndjenja e mërzitjes ose e përzier.

Habia

Habia mund të shkaktojë një ngrirje momentale ose një ndjesi gulçimi, e ndjekur nga një përshpejtim i frymëmarrjes dhe ritmit të zemrës. Shpesh shoqërohet me sy të zgjeruar dhe vigjilencë të shtuar.

Turp/Siklet

Turpi dhe sikleti mund të çojnë në reagime fizike si skuqja, shmangia e kontaktit me sy, rënia e shpatullave dhe dëshira për të fshehur ose mbuluar fytyrën.

Është e rëndësishme të theksohet se emocionet janë komplekse dhe individë të ndryshëm mund t’i përjetojnë dhe shprehin ato në mënyrë unike. Lidhja mendje-trup ndikohet nga faktorë të ndryshëm, duke përfshirë personalitetin, kulturën, edukimin dhe përvojat individuale të jetës.

6. Si të çlironi emocionet nga trupi

Ndiheni ndonjëherë sikur keni nevojë të qani, të bërtisni, të qeshni, të godisni një jastëk ose të kërceni?

Shpesh na mësojnë të “varrosim dhimbjen”. Me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në emocione të shtypura, të njohura gjithashtu si shmangie e pavetëdijshme.

Një studim i vitit 2019 e lidhi shtypjen emocionale me funksionin e zvogëluar të sistemit imunitar.

Këtu janë disa mënyra për të çliruar emocionet e shtypura:

Njihni emocionet tuaja

Sa më shumë ta kuptoni botën tuaj emocionale, aq më shumë mund t’i përpunoni ndjenjat tuaja në mënyra të shëndetshme.

Pra, hapi i parë është të kuptoni emocionet tuaja. Njerëzit me emocione të ndrydhura mund të kenë vështirësi në identifikimin e ndjenjave të tyre, prandaj mund të jetë ndihmuese të bisedoni me një profesionist të shëndetit mendor.

Një studim i vitit 2007 tregoi se etiketimi i emocioneve tuaja mund të ulë intensitetin e tyre.

Ju mund ta bëni këtë duke eksploruar mënyra për të kategorizuar emocionet tuaja për t’ju ndihmuar t’i kuptoni ato.

Punoni përmes traumave të kaluara

Shpesh, ka gjëra që i mbajmë me vite të tëra dhe që rrjedhin nga fëmijëria. Disa shembuj të traumave të së kaluarës përfshijnë:

Abuzimi, duke përfshirë mendor, emocional, fizik ose seksual;
Neglizhencë;
Humbja e një njeriu të dashur;
Ndarja nga një prind ose kujdestar;
Ngacmimi etj.

Trauma e pazgjidhur e fëmijërisë mund të shfaqet në shumë mënyra, duke përfshirë:

Vetëfajësimi;
Duke hedhur fajin te të tjerët;
Ndjenja e depresionit;
Tërheqja nga aktivitetet shoqërore etj;

Për të përballuar traumën, është thelbësore të ndjeni pikëllimin për faktin se mund të mos merrni kurrë atë që keni dashur ose merituar vite më parë. Pasi t’ia keni lejuar vetes atë pikëllim, mund të pranoni mekanizmin jofunksional që keni zhvilluar si rezultat i mohimit.

Për shembull, ju mund të keni zhvilluar një mekanizëm përballimi jofunksional të mohimit, që nuk ju lejon të pranoni një humbje. Pa e njohur mekanizmin tuaj, mund të mendoni se jeni duke u tjetërsuar nga të tjerët.

Nga ana tjetër, nëse kuptoni se mohimi juaj vjen nga strategjia juaj adaptive/mekanizmi jofunksional, mund të identifikoni rrënjën e çështjes dhe të modifikoni strategjinë tuaj për të përmbushur më mirë nevojat tuaja të vërteta.

Punë në hije

Ngjashëm me eksplorimin e traumave të fëmijërisë, puna në hije ofron një tjetër lente të eksplorimit të pjesëve të ndryshme të vetes që ne i mbajmë të fshehura, zakonisht për shkak të turpit ose papërshtatshmërisë.

Njerëzit priren të fshehin pjesët e vetes që ata besojnë se janë të papranueshme.

Për shembull, a ju thanë “qetësohu” ose “mos qaj” kur ishe i mërzitur si fëmijë? Ky zhvlerësim emocional mund t’ju bëjë të ndiheni të turpëruar për emocionet tuaja ose t’i minimizoni ato. Puna në hije mund të bëhet në disa mënyra, megjithëse përgjithësisht rekomandohet të punoni me një terapist.

Këtu mund të gjeni disa ushtrime të punës në hije.

Lëvizja e qëllimshme

Përvoja somatike (SE) është një mënyrë për të trajtuar çdo tension ose emocion të papërpunuar që mund të mbetet në trupin tuaj. SE përdor një qasje të trupit të parë për të adresuar simptomat, me idenë se çlirimi i traumës së papërpunuar mund të nxisë shërimin emocional.

Një mënyrë për ta bërë këtë është përmes lëvizjes së qëllimshme. Kur ne lëvizim qëllimisht, ne mund të krijojmë një ndjenjë sigurie në trupat tanë që mund të mos e kemi përjetuar më parë, veçanërisht individët që kanë ruajtur trauma.

Shembuj të lëvizjes së qëllimshme përfshijnë:

Kërcim;
Shtrirje;
Joga;
Duke u hedhur;
Arte marciale;
Qi gong;
Tai chi;
Ecje meditative;
Ushtrime të frymëmarrjes së barkut;

Lëvizja e qëllimshme çliron çdo energji të ruajtur, ndërkohë që ndihmon trurin të njohë ndryshimin midis tensionit dhe relaksimit.

Praktikimi i qetësisë

Disa mënyra për të praktikuar qetësinë janë:

Meditim;
Ushtrime të frymëmarrjes;
Ulur në natyrë;
Duke dëgjuar muzikë qetësuese;
Pohimet e përsëritura;
Relaksim progresiv i muskujve etj.

Konkluzion

Emocionet mund të përjetohen si ndjesi fizike në trup. Kjo lidhje mendje-trup shpesh quhet “përvojë somatike”, ku gjendjet emocionale mund të shfaqen si përgjigje fizike. Megjithatë, ku një person ndjen tension ose ndjeshmëri në trupin e tij mund të mos jetë i njëjtë për një tjetër.

Kur një emocion nuk përpunohet plotësisht, ai mund të “ngec” në trup.

Duke përdorur teknika për të përballuar emocionet tuaja, si terapia, lëvizja e qëllimshme dhe puna në hije, mund të mësoni të lëvizni nga traumat e kaluara dhe të çlironi tensionin e lidhur trupor.

Në disa raste, përvojat emocionale mund të bëhen dërrmuese ose të vështira për t’u menaxhuar.

Nëse zbuloni se emocionet tuaja po ndikojnë ndjeshëm në mirëqenien ose jetën tuaj të përditshme, merrni parasysh të kërkoni mbështetje nga një profesionist i shëndetit mendor. Ata mund të ofrojnë udhëzime dhe strategji për të përpunuar emocionet në mënyrë efektive.