Atak paniku - Simptomat, shkaqet dhe sugjerime

Një atak paniku është një episodi ankthit intensiv, i cili shkakton ndjesi fizike të frikës. Ato ndodhin në mënyrë të papritur dhe shpesh nuk lidhen me ndonjë kërcënim të jashtëm.

Në këtë artikull do të lexoni:

Çfarë është një atak paniku?
Cilat janë simptomat e një atak paniku?
Çfarë e shkakton një atak paniku?
Si të veproj kur ndodh një atak paniku?

1. Çfarë është një atak paniku?

Një atak paniku është një episod i papritur i frikës intensive që shkakton disa reaksione fizike kur nuk ka rrezik real ose shkak të dukshëm.

Ataku i panikut mund të jetë shumë i frikshëm. Kur ndodh, ju mund të mendoni se jeni duke humbur kontrollin, duke pasur një atak në zemër apo edhe duke vdekur. Mund të zgjasë disa minuta deri në gjysmë ore.

Megjithatë, efektet fizike dhe emocionale të sulmit mund të zgjasin për disa orë, muaj ose vite në disa raste kur nuk merret ndihma profesionale. Shumica e njerëzve kanë një ose dy sulme paniku në jetën e tyre dhe shpesh largohet kur përfundon një situatë që i streson.

2. Cilat janë simptomat e një atak paniku?

Simptomat e nje atak paniku janë:

Ndjesi se po vjen një rrezik afër jush;
Frikë dhe parandjenja se diçka e keqe do të ndodhë;
Mendime joreale, negative;
Frika nga çmenduria, humbja e kontrollit ose vdekja;
Rrahje të përshpejtuara të zemrës;
Vështirësi në frymëmarrje;
Një ndjenjë shtrëngimi në gjoks;
Dridhje të këmbëve dhe të duarve;
Ndjesi shpimi gjilpërash, veçanërisht në krahë dhe duar;
Marramendje;
Flukse të nxehta;
Djersitje;
Të përziera dhe shqeteësime të stomakut;;
Muskuj të tendosur;
Gojë e thatë;
Ndjenja siku po shkëputesh nga mjedisi;

3. Çfarë e shkakton një atak paniku?

Përgjigjja vrapo-ose-lufto

Ne kemi një sistem biologjik instiktiv, i cili ka si funksion mbrojtjen tonë nga një rrezik. Kur trupi përballet me një rrezik të menjëhershëm, truri urdhëron sistemin nervor autonom të aktivizojë përgjigjen “vrapo-ose-lufto”.

Trupi është i mbushur me një sërë kimikatesh, duke përfshirë adrenalinën, që shkaktojnë ndryshime fiziologjike. Për shembull, rrahjet e zemrës dhe frymëmarrja përshpejtohen dhe gjaku zhvendoset në muskuj për t’u përgatitur për luftim fizike ose ikje.

Mendohet se një atak paniku ndodh kur reagimi ‘vrapo-ose-lufto’ është shkaktuar, por nuk ka rrezik real. Një person mund të përjetojë simptomat e një sulmi paniku në situata të padëmshme dhe në dukje pa stres, të tilla si shikimi i televizorit, ndërkohë që po lahet ose kur është në gjumë.

Faktorë që mund ta shtyjnë trupin të aktivizojë përgjigjen vrapo-ose-lufto’:

Stresi kronik (i vazhdueshëm) – kjo bën që trupi të prodhojë nivele më të larta të hormoneve se zakonisht.
Stresi akut (si p.sh. përjetimi i një ngjarjeje traumatike) – mund të vërshojë papritur trupin me sasi të mëdha kimikatesh stresi.
Hiperventilimi (frymëmarrja e shpejtë dhe e shpeshtë) – prish ekuilibrin me oksigjenit dhe dioksidit të karbonit, sepse nuk ka mjaftueshëm dioksid karboni në gjak.
Ushtrime fizike intensive – për disa njerëz, kjo mund të shkaktojë reagime ekstreme.
Marrja e tepërt e kafeinës – kafeina në kafe, çaj dhe pije të tjera është një stimulues i fortë.
Sëmundja – mund të shkaktojë ndryshime fizike.
Një ndryshim i papritur i mjedisit – të tilla si ecja në një mjedis të mbipopulluar, të nxehtë ose të mbytur.
Disa medikamente – mund të shkaktojnë gjithashtu simptoma të ngjashme me panikun.
Përdori i alkolit ose drograve;

4. Si të veproj kur ndodh një atak paniku?

Sugjerimet se si të përballeni me një atak paniku përfshijnë:

Shmangni fjali që përqendrojnë vëmendjen tek simptomat tuaja – mos i thoni vetes ‘Ndaloni panikun!’ Ose ‘Relaksohuni!’
Kujtojini vetes se simptomat e një ataku paniku janë të pakëndshme, por jo kërcënuese për jetën. Sigurojeni veten se i keni ndjerë këto ndjenja më parë dhe nuk ju ka ndodhur asgjë e keqe.
Përqendroni vëmendjen tuaj në diçka jashtë trupit dhe simptomave. Për shembull, shpërqendroni veten duke numëruar mbrapsht nga 100, kujtoni fjalët nga një këngë e preferuar ose përqendrohuni në pamjet dhe tingujt përreth jush.
Ikja nga situata vetëm sa do të përforcojë perceptimin se sulmet tuaja të panikut janë të vërteta. Nëse uleni dhe lejoni që simptomat të kalojnë, ju fitoni besim në aftësinë tuaj për të përballuar.
Kërkoni ndihmën e psikologut për të mësuar si ta menaxhoni vetë. Mos prisni shumë kohë pa e trajtuar nëse ndjeni frikë të shpeshtë nga atak paniku/ankthi.

Konkluzion

Simptomat e një ataku paniku përfshijnë ankthin ekstrem dhe ndjesitë fizike të frikës, të tilla si rritja e rrahjeve të zemrës, gulçimi, dridhja, tensioni i muskujve, etj.

Shkaktarët për atak paniku mund të përfshijnë frymëmarrjen e tepërt, periudha të gjata stresi, aktivitete që çojnë në reaksione fizike intensive (për shembull ushtrime, pirja e tepërt e kafesë) dhe ndryshime fizike që ndodhin pas sëmundjes ose një ndryshimi të papritur të mjedisit.

Sulmet e panikut mund të trajtohen me një sërë mënyrash duke përfshirë seanca psikologjike me psikolog apo medikamente vetëm kur rekomandohen nga mjeku psikiatër.