Ndjenjat për vetëvrasje dhe trajtimi

Ndjenja për vetëvrasje është një gjendje e thellë dhe e dhimbshme emocionale ku një person përjeton një ndjenjë të fortë dëshpërimi dhe mungese shprese.

Kjo gjendje shpesh shoqërohet me ndjenjën se nuk ka rrugëdalje tjetër përveç vetëvrasjes për të ndalur dhimbjen emocionale.

Lexo më shumë për:

Cilat janë ndjenjat e vetëvrasjes?
Çfarë ndjesie ka të kesh ndjenja për vetëvrasje?
Shkaqet e zakonshme të ndjenjave të vetëvrasjes
Sa kohë do të ndihem vetëvrasës?
Ku mund të marr trajtim dhe mbështetje për ndjenjat e vetëvrasjes?
Si mund ta përballoj me vetëndihmë?

1. Cilat janë ndjenjat e vetëvrasjes?

Ndjenjat vetëvrasëse mund të nënkuptojnë:

Të kesh mendime abstrakte për t’i dhënë fund jetës.
Të ndjesh se njerëzit do të ishin më mirë pa ty.
Të mendosh për metodat e vetëvrasjes.
Të bësh plane të qarta për të marrë jetën tënde.

Por ju nuk jeni vetëm. Shumë njerëz mendojnë për vetëvrasje në një moment të jetës së tyre.

2. Çfarë ndjesie ka të kesh ndjenja për vetëvrasje?

Njerëz të ndryshëm kanë përvoja të ndryshme të ndjenjave të vetëvrasjes.

Mund të ndiheni të paaftë për të përballuar ndjenjat e vështira që po përjetoni. Ju mund të ndiheni sikur nuk mund të vazhdoni të jetoni jetën që keni.

Këto ndjenja mund të ndërtohen me kalimin e kohës ose mund të ndryshojnë nga momenti në moment. Dhe është e zakonshme të mos e kuptosh pse ndihesh kështu.

Si mund të mendoni apo ndjeheni në këtë rast:

I pashpresë, sikur nuk ka kuptim të jetosh.
I përlotur dhe i pushtuar nga mendimet negative.
Dhimbje e padurueshme që nuk e imagjinon dot të përfundojë.
I padobishëm ose i padëshiruar nga të tjerët.
I dëshpëruar, sikur nuk ke zgjidhje tjetër.
Sikur të gjithë do të ishin më mirë pa ty.
I shkëputur nga trupi ose i mpirë fizikisht.
I magjepsur nga vdekja.

Çfarë mund të përjetoni:

Gjumë i dobët, p.sh. zgjoheni shumë herët.
Një ndryshim në oreks, shtim ose humbje peshe.
Asnjë dëshirë për t’u kujdesur për veten, për shembull duke neglizhuar pamjen tuaj fizike.
Duke shmangur të tjerët.
Duke bërë një testament ose duke dhuruar pasuri.
Duke patur shumë vështirësi të flasësh.
Urrejtje për veten dhe vetëvlerësim të ulët.
Nxitje për t’u vetëdëmtuar.

Mendimet për vetëvrasje nuk janë të përhershme – gjërat përmirësohen. Ju mund të gjeni motivimin tuaj për të jetuar përsëri.

3. Shkaqet e zakonshme të ndjenjave të vetëvrasjes

Ndjenjat vetëvrasëse mund të prekin këdo, të çdo moshe, gjinie ose sfondi dhe në çdo kohë.

Nëse vetëvrasja ju vjen si alternativë, ka të ngjarë që të jeni ndjerë gjithnjë e më të pashpresë dhe të pavlerë për disa kohë. Mund të mos e dini se çfarë ju ka bërë të ndiheni në këtë mënyrë, por shpesh është një kombinim faktorësh.

Përballja me disa vështirësi në jetën tuaj mund të nxisë mendime për vetëvrasje. Këto vështirësi mund të përfshijnë:

Probleme të shëndetit mendor.
Ngacmimi, paragjykimi ose stigma, si p.sh. në lidhje me racën, gjininë, paaftësinë ose identitetin seksual.
Lloje të ndryshme abuzimi, duke përfshirë abuzimin në familje, seksual, psikologjik ose fizik
Fundi i një lidhjeje.
Dhimbje fizike ose sëmundje afatgjatë.
Përshtatja ndaj një ndryshimi të madh, siç është pensioni.
Probleme me paratë.
Problemet e strehimit.
Izolimi apo vetmia.
Duke qenë në burg.
Ndjenja e pamjaftueshmërië ose e dështimit.
Varësia ose abuzimi me substancat.
Shtatzënia, lindja ose depresioni pas lindjes.
Dyshimet për identitetin seksual ose gjinor.
Presioni kulturor, si martesa e detyruar.
Pritjet e shoqërisë, për shembull për të vepruar në një mënyrë të caktuar ose për të arritur gjëra të caktuara.
Forma të tjera të traumës.

4. Sa kohë do të ndihem vetëvrasës?

Se sa kohë zgjasin ndjenjat e vetëvrasjes është e ndryshme për të gjithë. Është e zakonshme të ndihesh sikur nuk do të jesh kurrë më i lumtur apo me shpresë.

Por me trajtim dhe mbështetje, duke përfshirë vetë-kujdesin dhe terapin psikologjike, shumica e njerëzve që kanë ndier ide vetëvrasje, vazhdojnë të jetojnë jetë të plotë.

Sa më herët t’i tregoni dikujt se si ndiheni, aq më shpejt do të jeni në gjendje të merrni mbështetje për të kapërcyer këto ndjenja. Por mund të ndihet e vështirë të hapesh me njerëzit.

Ju mund të dëshironi që të tjerët të kuptojnë se çfarë po kaloni, por mund të ndiheni:

Në pamundësi për t’i treguar dikujt.
I pasigurt kujt t’i tregosh.
Të shqetësuar se nuk do ta kuptojnë.
Frikë nga gjykimi.
Me merak se do t’i mërzitni.

Nëse ndiheni kështu, mund të jetë më e sigurt biseda me një psikolog ose mjek. Është e rëndësishme të mbani mend se ju meritoni mbështetje dhe nuk jeni vetëm.

5. Ku mund të marr trajtim dhe mbështetje për ndjenjat e vetëvrasjes?

Mbështetje përmes mjekut tuaj të përgjithshëm

Vizita te mjeku juaj i përgjithshëm është një pikënisje e mirë për të marrë mbështetje.

Ju mund të jeni të shqetësuar të flisni për këtë me mjeiun, por dini se ta janë mësuar të dëgjojnë njerëz që po përjetojnë ndjenja të vështira.

Mjeku juaj i përgjithshëm mund të:

Ju referojnë te terapitë e të folurit.
Ju përshkruan ilaçe.
Ju referojë te shërbimet e specializuara, të tilla si një ekip komunitar i shëndetit mendor.

Gjithmonë kërkoni ndihmë. Të flasësh është e vështirë, por njerëzit mund të na ndihmojnë në kohët e vështira.

Linjat e ndihmës

Linjat e ndihmës dhe shërbimet e dëgjimit mund të jenë mënyra të mira për të marrë informacion ose mbështetje kur ju nevojitet.

Shumë prej tyre janë të disponueshme në periudha të ndryshme të ditës dhe ofrojnë një shërbim konfidencial. Telefoni 116 ose 111.

Terapitë e të folurit

Terapitë e të folurit janë trajtime që përfshijnë bisedën me një profesionist të trajnuar për mendimet, ndjenjat dhe sjelljen tuaj. Për shembull, kjo mund të jetë duke folur me një psikolog.

Terapitë e të folurit mund t’ju ndihmojnë të kuptoni pse vetëvrasja mendohet shpesh nga ju. Ata gjithashtu mund t’ju ndihmojnë të mendoni për mënyrat për ta ndihmuar veten të përballeni dhe t’i zgjidhni këto ndjenja.

Shikoni faqet tona mbi terapitë e folurit për më shumë informacion rreth llojeve të ndryshme të trajtimit dhe se si mund t’i përdorni ato.

Mjekimi

Nuk ka një ilaç specifik për të trajtuar ndjenjat vetëvrasëse.

Por mjeku juaj mund t’ju përshkruajë ilaçe psikiatrike për t’ju ndihmuar të përballoni simptomat tuaja. Ose ata mund të përshkruajnë ilaçe për të trajtuar një problem të shëndetit mendor që mund të shkaktojë ndjenjat tuaja vetëvrasëse.

Këto medikamente mund të përfshijnë:

Ilaqet kundër depresionit.
Antipsikotikët.
Stabilizues të humorit.

A mund të më bëjnë mjekimi të ndihem më keq?

Ilaçet psikiatrike mund të përshkruhen për të ndihmuar në trajtimin e një problemi të shëndetit mendor që po shkakton ndjenja vetëvrasëse.

Por nëse përjetoni ndjenja vetëvrasjeje gjatë marrjes së ilaçeve psikiatrike, duhet të flisni me mjekun që jua ka përshkruar për të bërë ndryshimet e nevojshme.

Shërbimet e krizës

Një shërbim krize është çdo shërbim që është i disponueshëm në çdo kohë për t’ju ndihmuar dhe mbështetur gjatë një krize të shëndetit mendor.

Për shembull urgjenca mund të kontaktohet në këtë numër 127.

6. Si mund ta përballoj me vetëndihmë?

Ka hapa që mund të ndërmerrni tani për të ndaluar veten të veproni sipas mendimeve tuaja vetëvrasëse.

Ushtrim shpërqëndrues

Pesë minutat e ardhshme

Dëgjoni një këngë 5 minutëshe
Bëni këtë meditim 5 minutësh
Lexoni një faqe të një libri ose reviste
Bëni një pije të nxehtë / të ftohtë
Vendosni pak hidratues
Bëni këtë ushtrim frymëmarrjeje (video)

Shpërblejeni veten sa herë që kanë kaluar pesë minuta.

Hiqni çdo gjë që mund të përdorni për të dëmtuar veten

Hiqni çdo send që mund të përdorni për të dëmtuar veten, ose kërkoni dikë tjetër t’i heqë ato për ju. Nëse jeni në një vend të pasigurt, largohuni në një vend më të sigurt.

Ndiqni planin tuaj të sigurisë ose planin e krizës

Nëse keni një plan sigurie ndiqni atë.

Këto plane janë një mënyrë e mirë për të ruajtur idetë për të ndihmuar veten kur nuk ndiheni mirë.

Tregojini dikujt se si ndiheni

Pavarësisht nëse është një mik, anëtar i familjes apo edhe një kafshë shtëpiake, t’i tregosh dikujt tjetër se si ndihesh mund t’ju ndihmojë të ndiheni më pak të vetmuar dhe më shumë në kontroll.

Provoni teknikat e përballimit të vetëdëmtimit

Nëse po mendoni të dëmtoni veten, mund të provoni të përdorni teknika të përballimit të vetëdëmtimit.

Për shembull, ju mund të:

Mbani një kub akulli në dorë derisa të shkrihet dhe përqendrohuni në atë se sa ftohtë ndihet.
Gris diçka në qindra copa.
Bëni një dush ose banjë të ftohtë.

Qëndroni me frymëmarrjen tuaj

Merrni frymë të gjata dhe të thella.

Kujdesuni për nevojat tuaja

Pini një gotë ujë.
Hani diçka nëse jeni të uritur.
Ulu diku rehat.
Shkruani si ndiheni.
Mundohuni të shmangni pirjen e alkoolit ose marrjen e drogave rekreative, pasi kjo mund t’ju bëjë të ndiheni më keq.

Dilni jashtë

Nëse ndiheni të mpirë, dilni jashtë dhe ndjeni shiun, diellin ose erën në lëkurën tuaj. Kjo mund t’ju ndihmojë të ndiheni më të lidhur me trupin tuaj.

Gjeni arsyet tuaja për të jetuar

Ju mund të ndiheni sikur bota do të jetë më mirë pa ju ose nuk ka kuptim të jetoni, por kjo nuk është kurrë kështu. Mund të provoni këto:

Shkruani atë që prisni me padurim. Mund të jetë ngrënia e vaktit të preferuar, takimi me një të dashur ose kapja e episodit tjetër të një shfaqjeje televizive.
Bëni plane për të bërë diçka që ju pëlqen nesër ose në të ardhmen e afërt. Planet nuk duhet të jenë të mëdha apo të shtrenjta.
Mendoni për njerëzit që doni. Pavarësisht se sa keq ndiheni, është e rëndësishme të mbani mend se këta njerëz do t’ju mungojnë.

Jini të sjellshëm me veten tuaj

Flisni me veten sikur po flisni me një mik të mirë. Dhe përpiquni të bëni diçka të mirë për veten tuaj.

Kjo mund të jetë diçka e vogël si të bësh banjë, të mbështillesh veten në një batanije dhe të shikosh filmin tënd të preferuar.

Këto ide mund të duken pa kuptim, por mund të jetë e lehtë të harrosh të bësh diçka të mirë për veten.

Thuaji vetes se mund ta kalosh këtë

Ndonjëherë, ne mund të përqendrohemi në gjërat negative që i themi vetes dhe të humbasim shpresën.

Përsëritja me vete se mund t’i kapërceni këto ndjenja mund t’ju ndihmojë të rifitoni shpresën dhe të përqendroheni në kapërcimin e saj.

Përmbledhje

Nëse nuk jeni të sigurt se pse ndiheni vetëvrasës, mund ta keni edhe më të vështirë të besoni se mund të ketë një zgjidhje.

Por cilado qoftë arsyeja, ka mbështetje në dispozicion për t’ju ndihmuar të përballoni dhe kapërceni këto ndjenja.

Një person në trajtim terapeutik tregon:

Sa herë që ndiej se mendimet për vetëvrasje fillojnë të më përfshijnë, vazhdoj t’i kujtoj vetes se ndjenjat mund të ndryshojnë në një çast. Ndoshta do të zgjohem nesër dhe nuk do të ndihem më sikur dua të vdes – kjo më siguron shpresë.