Çfarë do të thotë sëmundje psikosomatike?

Psikosomatike i referohet simptomave fizike që përkeqësohen ose ndërlikohen nga faktorë mendorë dhe emocional. 

Lexoni më shumë për:

1. Si krijohet një sëmundje psikosomatike?
2. Simptomat psikosomatike
3. Dhimbje psikogjenike vs dhimbjeve psikosomatike
4. Shkaqet e sëmundjes psikosomatike
5. Lidhja e stresit me dhimjet psikosomatike
6. Diagnoza e sëmundjes psikosomatike
7. Trajtimi për sëmundje psikosomatike

1. Si krijohet një sëmundje psikosomatike?

Në një sëmundje psikosomatike, stresi emocional ose probleme të tjera psikologjike luajnë një rol kyç në rrjedhën e shenjave dhe simptomave fizike.

Për shembull, depresioni mund të kontribuojë në sëmundje psikosomatike, veçanërisht kur sistemi imunitar i trupit është dobësuar nga stresi kronik ose i rëndë.

Një keqkuptim i zakonshëm është se një çrregullim psikosomatik është imagjinar ose “i gjithë në kokë”. 

Simptomat psikosomatike janë reale dhe kërkojnë trajtim, ashtu si çdo sëmundje tjetër.

Ndonjëherë, stigma e përhapur sociale e sëmundjes psikosomatike i pengon disa njerëz të kërkojnë trajtim. 

2. Simptomat psikosomatike

Shenjat e zakonshme fizike të stresit përfshijnë: 

• Problemet me tretjen
• Marramendje ose dridhje
• Dhimbje koke
• Dhimbje muskulore
• Takikardi (rrahje të shpejta të zemrës)
• Tensioni i lartë i gjakut

3. Dhimbje psikogjenike vs dhimbjeve psikosomatike

Dhimbja psikogjenike dhe dhimbja psikosomatike përshkruajnë të dyja shenjat dhe simptomat fizike, por kuptimi i tyre është paksa i ndryshëm:

• Dhimbja psikogjene rezulton nga çrregullime psikologjike ose çështje të tilla si stresi mendor ose emocional. Me fjalë të tjera, problemet psikologjike janë gjeneza kryesore e dhimbjes.
• Dhimbja psikosomatike ka një burim të njohur fizik, por çështjet psikologjike si ankthi, depresioni, luajnë një rol në mënyrën se si dhimbja përparon. Për shembull, depresioni që përkeqëson një çrregullim hormonal.

4. Shkaqet e sëmundjes psikosomatike

Mekanizmat e saktë të stresit nuk janë kuptuar plotësisht, por studiuesit e dinë se stresi dhe depresioni mund të manifestohen si dhimbje fizike dhe sëmundje.

Është një proces kompleks, por këtu është një analogji që mund të ndihmojë.

Krahasoni trupin tuaj me një tenxhere me presion. 

Nëse lejohet të shfryjë avullin, funksionon me efikasitet. Nëse nuk mund të lëshojë avull, presioni vazhdon të rritet derisa kapaku të fryhet. 

Tani, imagjinoni që tenxherja është tashmë nën presion dhe ju bëni më shumë presion për të mbajtur kapakun. Kur ena nuk mund të mbajë më të gjithë presionin, ajo do të thyhet në pikën e saj më të dobët.

Ashtu si tenxherja me presion që plas në pikën më të dobët të strukturës së saj, sëmundjet e lidhura me stresin kanë më shumë gjasa të zhvillohen aty ku trupi juaj tashmë është dobësuar.

Dikush që është nën stres dhe nuk mund ose nuk është në gjendje të shfryjë emocionet e tij, përfundimisht do të arrijë një pikë thyerjeje emocionale. Kjo mund të rezultojë në simptoma fizike ose të shkaktojë një episod të depresionit të madh.

5. Lidhja e stresit me dhimjet psikosomatike

Nëse tentoni të tendosni qafën, mund të përjetoni dhimbje të shtuar aty kur jeni të stresuar. Dhimbja e shpinës, problemet e stomakut dhe dhimbja e kokës janë mënyra të tjera të zakonshme që stresi zë vend në trupin tuaj.

Stresi gjithashtu mund të komprometojë imunitetin tuaj.

Për shembull, disa njerëz priren të kenë ftohje, grip ose sëmundje dhe infeksione të tjera kur janë nën presion dhe mund të duhet më shumë kohë për t’u përmirësuar.

Një pjesë e përgjigjes lufto ose ik e trupit ndaj stresit është lëshimi i kimikateve të caktuara, të tilla si adrenalina, që mund të jenë shumë të dobishme në një situatë jetë ose vdekje.

Megjithatë, nëse trupi ka sasi të larta të këtyre kimikateve ose ato lirohen vazhdimisht për një periudhë të gjatë (siç është stresi kronik), ato mund të bëjnë më shumë dëm sesa mirë.

6. Diagnoza e sëmundjes psikosomatike

Kur vizitoni një mjek për simptoma fizike, ata kërkojnë së pari shkaqet fizike. 

Nëse asnjë shenjë nuk është e qartë, krijimi i një diagnoze dhe plani trajtimi mund të jetë i ndërlikuar.

Nëse keni një çrregullim psikosomatik, mund të ndiheni sikur mjeku juaj nuk po i merr seriozisht simptomat tuaja, mendon se po i shpikni ose beson se ato janë “të gjitha në kokën tuaj”. 

Megjithatë, është e rëndësishme që mjeku juaj të kuptojë burimin e simptomave në mënyrë që t’i trajtojë ato në mënyrë efektive.

Kur nuk mund të gjejë një shkak të qartë fizik për dhimbjen tuaj (të tilla si një lëndim ose infeksion), një mjek mund t’ju pyesë se si ndiheni emocionalisht. 

Qëllimi është që, nëse mund të identifikohet një burim stresi, ai mund të trajtohet – njësoj si me një dëmtim ose sëmundje të dukshme fizike.

Simptomat fizike të shkaktuara nga stresi janë shumë reale, por ato shkaktohen nga një mekanizëm tjetër sesa, të themi, thyerja e kockave.

Çrregullimi i simptomave somatike

Simptomat psikosomatike ndonjëherë diagnostikohen si çrregullim i simptomave somatike. 

Kjo është një gjendje në të cilën njerëzit përjetojnë simptoma fizike që nuk mund të lidhen me një gjendje mjekësore. 

Kjo gjendje prek rreth pesë deri në shtatë përqind të popullsisë dhe karakterizohet nga ankthi i konsiderueshëm për simptomat fizike që përjeton një person.

7. Trajtimi për sëmundje psikosomatike

Disa trajtime mund të ndihmojnë njerëzit me simptoma të dhimbjes pskosomatike, duke përfshirë:

• Terapia konjitive e sjelljes.
• Medikamente, të tilla si ilaçet kundër depresionit.
• Referimi te një specialist i shëndetit mendor (për shembull, një psikiatër ose psikolog).
• Kontakti i rregullt me mjekun.

Konkluzion

Në trajtimin e sëmundjeve psikosomatike dhe efekteve fizike të stresit, mësoni të hiqni dorë nga ajo që nuk ju shërben. 

Mësimi se si stresi mendor dhe emocional manifestohet fizikisht mund të ndihmojë në uljen e efekteve negative në shëndetin tuaj. 

Ndërsa jeni duke identifikuar stresin në jetën tuaj, mund të kuptoni se një burim i madh është presioni që i bëni vetes. Për këtë arsye, është nën kontrollin tuaj për të çliruar.

Ndiqni trajtimin me një psikolog në rast se nuk ia dilni vetë të mposhtni mendimet e rrenjosura shqetësuese ose simptoma të caktuara.