Depersonalizimi – Një simptomë e zakonshme ankthi

Depersonalizimi përfshin ndjenjën e shkëputjes nga trupi juaj. Ju mund të ndjeni se jeni jashtë trupit tuaj, duke vëzhguar veten. Trupi juaj mund të ndihet i çuditshëm, i pajetë ose si pjesë qe nuk te perkasin ty.

Shpesh është rezultat i stresit, traumës, depresionit ose ankthit. Puna për të njohur dhe lehtësuar këta shkaktarë mund të ndihmojë.

Lexoni më shumë për:

1. Përkufizimi i depersonalizimit
2. Simptomat e depersonalizmit
3. Shkaqet e depersonalizimit
4. Shkenca pas depersonalizimit
5. Trajtimi i depersonalizimit

1. Përkufizimi i depersonalizimit

Shoqata Psikologjike Amerikane (APA) e përkufizon depersonalizimin si “një gjendje mendore në të cilën vetja ndihet joreale. Individët ndihen të larguar nga vetvetja dhe zakonisht nga bota e jashtme, dhe mendimet dhe përvojat kanë një ndjesi të largët, si ëndërr.”

Disa raportojnë se ndihen sikur po jetojnë në një ëndërr apo film, të tjetërsuar nga ajo që dikur ndihej e njohur. Të tjerët ndjehen sikur janë një vëzhgues i jashtëm i mendimeve ose trupit të tyre.

Kujdes: Depersonalizimi nuk është e njëjta gjë si psikoza. Është krejt e kundërta, në fakt.

Njerëzit që përjetojnë depersonalizim janë plotësisht të vetëdijshëm se ndjesitë e shtrembëruara dhe ndjenjat e frikshme nuk janë reale.

Intensiteti ndryshon nga personi në person, nga situata në situatë.

Një rast që ka përjetuar depresonalizimin

Kur përjetova depersonalizimin për herë të parë, një ndjesi e dendur e jorealitetit u shfaq në jetën time – një lloj mjegullimi marramendës, si ëndrra “asgjë nuk ndihej e vërtetë”.

Sa më shumë fiksohesha pas kësaj ndjenje të çuditshme, aq më keq bëhej. Pra, iu drejtova Google. Pasi kërkova variacione të panumërta të “çdo gjë duket e çuditshme”, dhe arrita në përgjigjen: Depersonalizimi.

Deri në 75% e njerëzve përjetojnë depersonalizim të paktën një herë në jetën e tyre, sipas Aleancës Kombëtare për Sëmundjet Mendore.

2. Simptomat e depersonalizmit

Simptomat e depersonalizimit përfshijnë:

• Ndjeheni të shkëputur nga trupi juaj fizik, vetja ose mendimet, sikur të ishit një vëzhgues i jashtëm.
• Ndjeheni të mpirë emocionalisht dhe fizikisht.
• Ndjeheni robotik, mekanik ose i automatizuar.

Njerëzit mund të kenë simptoma depersonalizimi ose derealizimi, ose edhe një kombinim i të dyjave. Ata janë shumë të ngjashëm, me vetëm disa dallime të vogla.

Derealizim, përfshin ate se si bota e jashtme ndihet si e panjohur, e çuditshme dhe sikur je në ëndërr. Mjedisi juaj mund të ndihet i çuditshem ose i pazakont dhe gjërat mund të duken sikur janë të ndryshme nga normalja (p.sh., sikur të shikoni një foto).

Simptomat e derealizimit përfshijnë:

• Ndjeheni sikur jeni në një ëndërr ose në një film dhe jeni të shkëputur nga bota e jashtme si në mjegull ose duke parë përmes një pengese xhami.
• Shtrembërimet në mjedis, perceptimi i kohës, hapësirës dhe distancës.
• Ndjeheni të shkëputur emocionalisht nga njerëzit e dashur.
• Ndjenja sikur botës i mungon thellësia ose kuptimi.

3. Shkaqet e depersonalizimit

Shkaqet e mundshme të simptomave të depersonalizimit-derealizimit

Megjithëse shkaqet specifike nuk janë kuptuar mirë, mund të ketë disa faktorë të lidhur që mund të kontribuojnë në gjendjen si:

• Trauma ose abuzim i rëndë gjatë fëmijërisë ose si i rritur.
• Stresi ekstrem në situata personale ose në punë.
• Depresioni ose ankthi i zgjatur.
• Përdorimi i substancave të paligjshme.

4. Shkenca pas depersonalizimit

Depersonalizimi është një simptomë, jo një tregues se diçka nuk është në rregull me ju.

Ekspertët nga Shoqata Amerikane e Psikiatrisë pajtohen: episodet dhe çrregullimet disociative si depersonalizimi janë shpesh rezultat i drejtpërdrejtë i niveleve të larta të stresit, traumës, depresionit ose ankthit.

Sado befasuese të jetë, ka një shpjegim të qartë fiziologjik për depersonalizimin. sapo ta kuptoni, ka të ngjarë të ndjeni një lehtësim.

Kur përjetojmë ankth ose hyjmë në një gjendje “luftimi ose ikje”, rrjedha jonë e gjakut ngadalësohet. Gjaku ridrejtohet në gjymtyrët tona – krahët dhe këmbët, në vend të kokës – gjë që mund të shkaktojë ndjenjën e depersonalizimit, “ndjashtë trupit”.

Menaxhimi ose trajtimi i ankthit tuaj është çelësi për të qetësuar këtë ndjesi të pakëndshme.

Të merresh me depersonalizimin nuk është e lehtë si një shëtitje në park. Por me mbështetjen e duhur, ju mund dhe do të ndiheni si vetvetja përsëri. 

5. Trajtimi i depersonalizimit

Trajtimet për depersonalizimin ose derealiziminpërfshijnë kryesisht:

• Psikoterapi;
• Medikamente të caktuara;
• Meditimi;
• Ushtrimet e frymëmarrjes së thellë;
• Relaksimi progresiv i muskujve;

Dhe, sigurisht, një mënyrë jetese e shëndetshme me ushtrime të rregullta, gjumë të mjaftueshëm, një dietë të ekuilibruar.

Poashtu, disa hapa praktik që çdokush mund t’i aplikon:

Hapi parë: Të njohim dhe flasim për ndjenjat 

Hapi i parë për të përballuar depersonalizimin është emërtimi i tij dhe njohja se po ndodh.

Shprehja e përvojës suaj me fjalë legjitimon mënyrën se si ndiheni. Duke folur me të dashurit dhe duke përshkruar përvojën tuaj do t’ju bëjë të ndiheni më pak të vetmuar.

Disa kërkime madje sugjerojnë që pranimi i disa emocioneve – trishtimi, zemërimi dhe dhimbja – mund të ulë intensitetin e tyre të përgjithshëm.

Kjo, nga ana tjetër, mund të ulë nivelin tuaj të përgjithshëm të stresit dhe të krijojë hapësirë që emocionet më pozitive të kenë efekt.

Hapi dytë: Bëni aktivitetet tuaja të zakonshme të përditshme

Besoni apo jo, mënyra më e mirë për të shpejtuar “të ndjeheni normal” është të bëni gjëra “normale”.

Nëse qëndroni brenda gjithë ditën i izoluar dhe i fiksuar pas ndjesive të çuditshme ose mendimeve ekzistenciale, ju po hidhni benzinë në një zjarr tashmë të ndezur.

Gjërat përkeqësohen kur njerëzit kanë shumë kohë për të menduar.

Pushoni, por vazhdoni të ecni përpara. Çdo gjë që bëni, “ju shpërblen” në të paturit më pak ankth dhe të ndierit i lidhur më veten.

Hapi tretë: Lidhu me trupin tënd

Zhvillimi i vetëdijes për mënyrën se si e përjetoni këtë simptomë do t’ju ndihmojë të vendosni këmbët tuaja në tokë dhe t’ju kthejë në trupin tuaj.

Lëvizja e trupit tuaj me qëllim mund të ndihmojë në uljen e ankthit dhe ta kthejë mendjen tuaj këtu dhe tani.

Ju mund të provoni alternativat më poshtë:

• Ecni deri tek dyqani i lagjes tuaj dhe kthehuni;
• Bëni një shëtitje të gjatë nëpër një park aty pranë.
• Mbani një kub akulli në dorë.
• Vraponi në vend ose bëni disa kërcime.

Mund të duket e pamundur në fillim, por me praktikë, lëvizja e ndërgjegjshme mund të bëhet një mjet i jashtëzakonshëm për t’u qetësuar. 

Konkluzion

Shumë njerëz mund të kenë një përvojë në të njerit “jashtë trupit”. Pra të ndihen të shkëputur në momente të caktuara ose të kenë një perceptim të shtrembëruar për veten dhe mjedisin e tyre. 

Por kur ajo bëhet e vazhdueshme, bëhet një çrregullim më i rëndë.

Episodet e ankthit dhe depersonalizimit janë një mënyrë që trupi juaj të japë alarmin se diçka nuk po funksionon. 

Trajtimet profesionale për çrregullimet e depersonalizimit përfshijnë kryesisht psikoterapi ose terapi bisede dhe medikamente të caktuara. 

Nëse ju ose një i dashur jeni duke vuajtur ose duke luftuar me këtë ose ndonjë problem tjetër të shëndetit mendor, na kontaktoni.